Paradoksalna zależność: języki bardziej zróżnicowane tam, gdzie mniej zróżnicowane geny

6 maja 2026, 07:31

Ludzkie języki w niezwykłym stopniu różnią się między sobą. Jedne stawiają czasownik na początku zdania, inne na końcu, jeszcze inne w środku. Jedne posługują się tonami, inne nie. Jedne opisują „palec” i „dłoń” tym samym słowem, inne mają odrębne pojęcia. Dlaczego ta różnorodność jest tak nierównomiernie rozłożona na mapie świata? Dlaczego jedne regiony są prawdziwymi mozaikami językowymi, a w innych dominuje jeden wzorzec? Odpowiedź, jak pokazują badania opublikowane właśnie na łamach PNAS, tkwi w genetyce mieszkańców poszczególnych obszarów.



W Polsce jest kilkadziesiąt Warszaw

25 czerwca 2019, 05:12

W Polsce są trzydzieści trzy przysiółki lub części wsi, które nazywają się tak samo, jak stolica Polski – Warszawa. O tym, że nazwy geograficzne bywają zaskakujące i wcale nie są takie oczywiste, jak by się wydawało – opowiada w rozmowie z PAP językoznawca dr Wojciech Włoskowicz.


Słonie w Afryce zajmują jedynie 17% zdatnych dla nich terenów

22 kwietnia 2021, 12:11

Słonie mogłyby występować na ponad 60% obszaru Afryki, a zajmują jedynie 17% zdatnego dla nich terenu. Przyjrzeliśmy się każdemu kilometrowi kwadratowemu kontynentu. Stwierdziliśmy, że na 62% z przeanalizowanych 29,2 miliona kilometrów występuje odpowiedni dla słoni habitat, mówi główny autor badań, Jake Wall z kenijskiego Mara Elephant Project


Potężny inhibitor blokuje wirusa dengi, jedno z największych zagrożeń zdrowotnych dla ludzkości

8 października 2021, 11:10

W ostatnich dekadach gwałtownie zwiększył się zasięg występowania dengi, wirusowej choroby przenoszonej przez komary. Zagrożona jest nią już połowa ludzkości, a WHO umieściła dengę na liście 10 największych zagrożeń dla ludzkości. Każdego roku zaraża się około 400 mln osób, z czego u ponad 100 mln występują objawy.


AMD traci szefa

11 stycznia 2011, 13:30

AMD informuje, że dyrektor wykonawczy firmy Dirk Meyer zrezygnował ze stanowiska ze skutkiem natychmiastowym. Tymczasowo zastąpi go 47-letni Thomas Seifert, który dotychczas pełnił funkcję prezesa ds. finansowych. Teraz będzie on łączył obie funkcje.


Złamał "kod Platona"?

29 czerwca 2010, 10:18

Doktor Jay Kennedy z The University of Manchester twierdzi, że złamał "kod Platona". Kod, w którego istnienie powątpiewa wielu specjalistów.


Odkryto nieznaną dotychczas gałąź życia?

5 kwietnia 2011, 11:51

Zespół naukowców, w skład którego wchodził Craig Venter być może odkrył nową domenę życia. W PLoS One uczeni poinformowali o znalezieniu w morzu sekwencji genów, z jakimi nigdy wcześniej się nie spotkano.


SpaceX przygotowuje się do tajnej misji

3 stycznia 2018, 06:33

Mniej niż dwa tygodnie od ostatniej misji i świeżo po zakończeniu roku z rekordowymi 18 startami, firma SpaceX przygotowuje się do pierwszej tegorocznej misji. Pierwszej i niezwykle tajemniczej, gdyż firma ma wynieść na orbitę okołoziemską tajny ładunek o nazwie „Zuma”. Misja miała odbyć się w listopadzie, jednak niewyjaśnione problemy z rakietą Falcon 9 spowodowały jej opóźnienie. Start misji „Zuma” wyznaczono na 4 stycznia.


Nikt tak dobrze biruanga nie zmałpuje, jak drugi biruang

22 marca 2019, 10:50

Biruangi malajskie (Helarctos malayanus), najmniejsze niedźwiedzie świata, umieją precyzyjnie naśladować mimikę pyska innego niedźwiedzia. Jak widać, taka forma komunikacji nie jest domeną wyłącznie naczelnych.


Mars jest aktywny sejsmicznie, powstają tam wiry pyłowe i dziwne pulsujące sygnały magnetyczne

25 lutego 2020, 17:30

Mars jest aktywny sejsmicznie, często powstają na nim wiry pyłowe, a w jego wnętrzu pojawiają tajemnicze pulsujące sygnały magnetyczne. Takie wnioski płyną z danych gromadzonych od ubiegłego roku przez misję InSight


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk